Google Analytics Alternative

Cis z Fortingall – najstarsze drzewo Szkocji

Share Button

Fortingall to niewielka wieś położona w pięknej dolinie Glen Lyon w Perthshire, niedaleko Aberfeldy w samym sercu Szkockich gór.

Cis z Fortingall
Największą atrakcją tej miejscowości (oprócz wspaniałych widoków i bliskości kliku szczytów Munros) jest słynny Cis z Fortingall

Cis z Fortingall – najstarsze drzewo w Szkocji 

Cis z Fortingall to najstarsze drzewo rosnące w Wielkiej Brytanii i jedno z najstarszych drzew w Europie.
Do tej pory wiek tego Cisu szacowano na 3-5 tysięcy lat. Ostatnie badania jednak wskazują wiek “zaledwie” 2-3 tysiące lat.

Fortingall znane jest z dużej ilości stanowisk archeologicznych (kamienne kręgi, domostwa, kurhany). Był to teren zamieszkały już w epoce kamiennej i na pewno był to bardzo ważny ośrodek w czasach epoki brązu.
Pierwszą pisaną noptatkę o tym miejscu mamy z roku 679. W tym czasie miejsce to było związane z mnichami z wyspy Iona. Prawdopodobnie był tu też niewielki kamienny kościół.
Najprawdopodobniej kościół który dziś możemy oglądać stoi na miejscu dawnego kręgu kamiennego.

Cis z Fortingall

Cis rośnie na terenie cmentarza miejscowego kościoła.

To co dziś widzimy jest niestety już tylko cieniem dawnego drzewa. W 1769 roku gdy do Fortingall przyjechał Thomas Pennant zapisał on w swoim dzienniku że Cis był potężnym drzewem, obwód pnia sięgał 17,5 metra! Niestety już wtedy część konarów była spalona najprawdopodobniej przez zbyt bliskie palenie ogniska w trakcie święta Beltane.

Z dokumentów z 1833 roku dowiadujemy się że część konarów została wycięta z przeznaczeniem na produkcję drewnianych misek i kubków. 

Już w 1785 roku zbudowano niski mur wokół Cisu dla jego ochrony – jednak nie było to zbyt skuteczne.
W 1842 roku zbudowano wysoki mur kamienny z otworami “okiennymi” by można było podziwiać słynny Cis z Fortingall.
Mur ten chroni cis do dnia dzisiejszego.
Jeszcze w połowie XIX wieku tradycją było by kondukt pogrzebowy przechodził pod zwisającymi konarami Cisu w drodze na cmentarz…

Cis z Fortingall

  Cis z Fortingall   Cis z Fortingall

Dziś widok tego drzewa może niektórych zdziwić lub wręcz rozczarować. Wygląda to raczej na kilka mniejszych cisów rosnących w kręgu – w rzeczywistości jednak wciąż jest to jedno drzewo z jednym układem korzeniowym. Środek pnia spróchniał i pozostały tylko jego konary rosnące na krawędzi dawnego pnia.

Niestety wiek i nieumiejętność pielęgnacji tak starego drzewa przez ostatnie wieki zrobiła wielkie szkody, całe szczęście dziś Cis jest pod stałą opieką specjalistów.

Do tej pory uważano że Cis z Fortingall jest okazem męskim, jednak w 2016 roku zauważono że na jednej z gałęzi pojawiły się jagody – a więc wygląda to tak że część drzewa zmieniła płeć. Przypadek ten jest teraz badany przez dendrologów z uniwersytetu w Edynburgu.

 

Cis z Fortingall

Angielskie domy w Fortingall

Kiedy już będziecie w Fortingall to zwróćcie uwagę na drugą ciekawostkę jaką znajdziecie w tej miejscowości. Mam tu na myśli piękne Kirkton Cottages, białe domy wiejskie pokryte strzechą. Widok taki nie wzbudziłby niczyich emocji w Anglii czy w Walii, jednak tutaj? W samym środku Szkockich gór?

Cis z Fortingall

 

 

Nie jest to jedyna atrakcja Glen Lyon – ale na pewno jest to jedno z ciekawszych miejsc w Szkocji

Wszak gdzie indziej można dotknąć drzewa które pamięta nie tylko Roberta Burnsa, Rob Roya, Roberta Bruce,  ale również czasy pierwszych chrześcijan, najazdu Rzymian na Szkocję, a może nawet czasy pojawienia się w tych rejonach pierwszych Celtów…

 

A więc do zobaczenia na szlaku… 😉 

 

 

By |2017-11-18T18:09:22+00:00Listopad 18th, 2017|Categories: gdzie pojechać - co zobaczyć, Warto zobaczyć, Wszystkie wpisy|0 Comments